W skrócie (TL;DR)
- Rutyna, którą najczęściej rozpisuję klientkom, ma rano cztery kroki, a wieczorem pięć; na start wystarczą łagodne mycie, krem nawilżający i krem z filtrem, bo krem i filtr to według dermatologów dwa najskuteczniejsze kosmetyki przeciw starzeniu się skóry[01].
- Twarz myjesz rano delikatnie, wieczorem dokładnie, zawsze w letniej wodzie i bez szorowania[02]; płyn micelarny spłukujesz wodą.
- Dermatolodzy zalecają kolejność: mycie, preparat z aktywnym składnikiem, krem, rano na końcu filtr, a na nim makijaż[03]; tonik nakładasz zaraz po myciu.
- Krem z filtrem o szerokim spektrum i SPF 30 lub wyższym stosujesz codziennie, także zimą, bo do 80 procent promieniowania UV przechodzi przez chmury[04].
- Nowy kosmetyk wprowadzasz pojedynczo i oceniasz po co najmniej 6 tygodniach[05].
Na półce w łazience stoją dwa różne serum, tonik, krem na dzień, krem na noc, coś z kwasem i coś z retinolem, a Ty nie wiesz, w jakiej kolejności to nakładać. Skóra ciągnie po myciu, a czoło i nos dalej się świecą. W tym artykule rozpisuję pielęgnację twarzy krok po kroku tak, jak robię to na konsultacji: co rano, co wieczorem, w jakiej kolejności, przy jakim typie cery, z jakimi składnikami aktywnymi, co zimą i co po 30. roku życia.
Ile kosmetyków potrzebujesz do codziennej pielęgnacji twarzy?
Rutyna, którą najczęściej rozpisuję klientkom, ma rano cztery kroki: mycie, tonik, serum i krem z filtrem. Wieczorem kroków jest pięć: demakijaż, tonik, serum, krem pod oczy i krem. Do tego raz w tygodniu maseczka i raz lub dwa razy w tygodniu peeling.
Jeśli dziś używasz tylko kremu, zacznij od trzech kosmetyków do pielęgnacji twarzy: łagodnego środka myjącego, kremu nawilżającego i kremu z filtrem. Dermatolodzy z Amerykańskiej Akademii Dermatologii, w skrócie AAD, uznają krem z filtrem i krem nawilżający za dwa najskuteczniejsze kosmetyki przeciw starzeniu się skóry[01]. Kolejne produkty, w tym te z aktywnym składnikiem, dokładaj pojedynczo, bo kilka nowych preparatów naraz może podrażnić skórę[01].
Na pierwszą konsultację proszę klientki o zabranie kosmetyków i razem ustalamy plan pielęgnacji dziennej. Najczęściej brakuje w nim toniku i kremu z filtrem. Zdarza się też, że kosmetyk kupiony z polecenia koleżanki pogorszył stan cery; wtedy układamy plan na nowo.
Czy koreańska pielęgnacja w 10 krokach jest lepsza?
Koreańska rutyna opiera się na tej samej logice: oczyścić, nawilżyć, ochronić przed słońcem, tylko warstw jest więcej. Więcej kroków nie znaczy lepiej, bo zbyt wiele produktów może podrażniać skórę, zwłaszcza gdy więcej niż jeden działa przeciwstarzeniowo[03].
Jak rozpoznać typ cery i czym różni się skóra sucha od odwodnionej?
Typ cery to stała cecha skóry: sucha, tłusta, mieszana, normalna albo wrażliwa; od niego zależy wybór środka myjącego, kremu i filtra[06][01]. Odwodnienie to stan, który może dotknąć każdą cerę.
| Typ albo stan skóry | Po czym go poznać | Czego potrzebuje |
|---|---|---|
| Sucha | matowa, szorstka, łuszczy się i swędzi[07]; pory są ledwie widoczne | łagodny środek myjący bez zapachu, krem lub maść zamiast lekkiego balsamu, krem z filtrem w formie kremu[08][04] |
| Tłusta | błyszczy się i jest tłusta w dotyku[07] | żel lub pianka do mycia twarzy, lekki krem dla skóry tłustej, kosmetyki niekomedogenne, filtr w formie żelu[01][04] |
| Mieszana | sucha w jednych miejscach, tłusta w innych[07], na przykład tłuste czoło, nos i broda, a suche policzki | łagodne mycie całej twarzy, lekki krem, a na suche miejsca dodatkowa warstwa bogatszego kremu |
| Normalna | czysta, bez skłonności do podrażnień[07] | sama podstawa: mycie, krem i filtr |
| Wrażliwa | piecze lub szczypie po nałożeniu kosmetyku[07] | kojący krem o krótkim składzie bez substancji zapachowych, filtr mineralny z tlenkiem cynku lub dwutlenkiem tytanu, nowe kosmetyki dopiero po próbie[08][04][05] |
| Odwodniona (stan, nie typ) | ciągnie po myciu, ma drobne zmarszczki z odwodnienia, a jednocześnie może się świecić | odbudowa bariery: składnik wiążący wodę i krem, który ją zatrzyma, krótsze mycie, przerwa od kwasów i retinolu |
Jak sprawdzić typ cery w domu?
Klientki często źle określają typ skóry. Zaskórniki w strefie T i rozszerzone naczynka na wrażliwych policzkach łatwo uznać za cerę naczynkową, a to cera mieszana. W gabinecie oceniam skórę bez specjalistycznej aparatury, dotykiem i wzrokiem. W domu możesz zrobić test czystej skóry:
- Umyj twarz żelem lub pianką o neutralnym dla skóry odczynie i osusz ją ręcznikiem papierowym.
- Niczego nie nakładaj i odczekaj 60 minut.
- Przyłóż bibułkę matującą do czoła, nosa, brody i policzków.
Bibułka sucha wszędzie oznacza skórę suchą. Ślady tłuszczu z czoła, nosa i brody przy suchych policzkach oznaczają cerę mieszaną, a ślady z całej twarzy skórę tłustą. Pieczenie albo szczypanie po zwykłym kosmetyku wskazuje na skórę wrażliwą[07]. Jeśli nie masz pewności, jaki masz typ skóry, dermatolodzy radzą poradzić się specjalisty, zanim zaczniesz ją złuszczać[07].
Skóra odwodniona to stan, a nie typ cery
Skóra odwodniona ma za mało wody, a nie tłuszczu, więc może się świecić w strefie T i jednocześnie ciągnąć po umyciu. Gdy w barierze hydrolipidowej brakuje lipidów, woda szybciej ucieka przez naskórek; to zjawisko nazywa się transepidermalną utratą wody, w skrócie TEWL[09]. Pomaga serum z humektantem, na przykład gliceryną lub kwasem hialuronowym, który przyciąga wodę, a na nie krem z emolientami albo substancjami okluzyjnymi, które ją zatrzymują. Sam humektant bez takiej warstwy może nawet zwiększać utratę wody[09].
Jak wygląda poranna pielęgnacja twarzy krok po kroku?
Poranna pielęgnacja twarzy ma odświeżyć skórę po nocy i ochronić ją przed słońcem. W rutynie, którą rozpisuję klientkom, ma cztery kroki:
- Delikatne mycie. Rano usuwasz tylko resztki kremu, pot, roztocza i kurz z pościeli, więc wystarczy łagodna pianka. Zwilż twarz letnią wodą, umyj ją opuszkami palców i osusz miękkim ręcznikiem przez przykładanie, bez pocierania[02].
- Tonik, wklepany czystymi dłońmi zaraz po myciu.
- Serum. Rano dobrze sprawdza się antyoksydant, na przykład serum z witaminą C: pomaga chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV, szczególnie w połączeniu z witaminą E[10].
- Krem z filtrem o szerokim spektrum, czyli chroniący przed promieniowaniem UVA i UVB, z SPF 30 lub wyższym, jako ostatni krok pielęgnacji[04][03]. Nałóż go od 15 do 30 minut przed wyjściem z domu[11].
Krem nawilżający i krem z filtrem mogą być jednym kosmetykiem, jeśli ma on szerokie spektrum ochrony i SPF co najmniej 30[01]. Polskie Towarzystwo Dermatologiczne zaleca wiosną i latem SPF 30 lub wyższy, a jesienią i zimą dopuszcza SPF co najmniej 15[11]; AAD radzi SPF 30 lub wyższy i codzienny filtr przez cały rok, nie tylko latem[04]. Krem z filtrem zalecam klientkom także zimą i w pochmurne dni, więc najprościej wybrać SPF 30 i używać go codziennie.
Czy trzeba myć twarz rano?
Tak. Dermatolodzy zalecają mycie twarzy dwa razy dziennie, rano i wieczorem, oraz po mocnym spoceniu[02]. Poranne mycie usuwa zanieczyszczenia i bakterie, które osiadają na twarzy w czasie snu, a wieczorne zmywa makijaż i brud z całego dnia[06]. Rano nie potrzebujesz demakijażu ani mocnego środka: wystarczy jeden łagodny produkt, na przykład pianka albo mleczko, także przy skórze suchej i wrażliwej.
Ile kremu z filtrem nałożyć na twarz i kiedy go ponawiać?
Na twarz potrzeba co najmniej łyżeczki kremu z filtrem, czyli mniej więcej tyle, ile zmieści się wzdłuż palca wskazującego i środkowego[04]. Polskie rekomendacje podają tę samą miarę: jedna łyżeczka, około 5 mililitrów, na twarz, głowę i szyję[11]. Liczba SPF na opakowaniu pochodzi z badania, w którym na każdy centymetr kwadratowy skóry nakłada się 2 miligramy kremu. W praktyce większość osób nakłada od jednej czwartej do połowy tej ilości, więc realna ochrona jest od dwóch do czterech razy mniejsza niż na etykiecie[11].
Na zewnątrz filtr ponawiasz co 2 godziny oraz zawsze po kąpieli, spoceniu i wycieraniu się ręcznikiem[11]. Wyższy SPF nie przedłuża tego czasu: SPF 50 trzeba ponawiać tak samo często jak SPF 30[04]. Jeśli pracujesz przy oknie, pamiętaj, że promieniowanie UVA przechodzi przez szybę[04].
Jak wygląda pielęgnacja przed makijażem?
Makijaż nakładasz po całej pielęgnacji, na krem z filtrem[03]. Podkład z filtrem to wygodny dodatek, ale nie zastępuje kremu z filtrem: liczba SPF na podkładzie też dotyczy ilości 2 miligramów na centymetr kwadratowy, więc żeby uzyskać ochronę z etykiety, musiałabyś nałożyć go tyle, co kremu z filtrem, czyli około łyżeczki na twarz[11]. Dermatolodzy przypominają też, że kosmetyki z SPF trzeba na słońcu ponawiać co około 2 godziny, jak każdy filtr[04].
Jak wygląda wieczorna pielęgnacja twarzy krok po kroku?
Wieczorne oczyszczanie jest intensywniejsze niż poranne: zmywasz makijaż, filtr, pot, sebum, miejski kurz i smog, więc skóra wymaga dokładnego domycia. Wieczór to też pora na retinol, bo retinoidy mogą uwrażliwiać skórę na słońce[12]. Wieczorna pielęgnacja twarzy ma pięć kroków:
- Demakijaż i domycie. Najpierw zmyj makijaż z oczu, a dopiero potem z całej twarzy. Przed snem usuń też filtr i brud, który osiadł na skórze w ciągu dnia: smog, dym i kurz[06]. Na koniec domyj twarz w letniej wodzie, bez szorowania[02]: przy oczyszczaniu dwuetapowym żelem lub pianką, a po płynie micelarnym wodą.
- Tonik, zaraz po demakijażu.
- Serum albo preparat z aktywnym składnikiem, od razu po oczyszczeniu skóry[03].
- Krem pod oczy, nakładany palcem serdecznym, bo ma najmniej siły i nie naciąga delikatnej skóry wokół oczu[03].
- Krem na noc, czyli krem nawilżający dobrany do typu cery; przy suchej skórze może być bogatszy niż dzienny.
Oczyszczanie dwuetapowe: dla kogo?
Oczyszczanie dwuetapowe to dwa produkty: pierwszy na bazie tłuszczowej, na przykład olejek lub balsam, rozpuszcza makijaż i filtr, a drugi na bazie wody, żel lub pianka, domywa skórę. Zalecam je osobom, które na co dzień mocno się malują, oraz przy cerze tłustej i mieszanej. Większość osób nie potrzebuje go rano. Nie jest też potrzebne przy skórze reaktywnej lub przesuszonej i przy trądziku różowatym.
Jeden produkt wystarcza, gdy na skórze nie ma ciężkich formuł do rozpuszczenia. Zalecam go przy osłabionej barierze hydrolipidowej, aktywnym trądziku różowatym, skórze suchej lub atopowej oraz do mycia rano. Taki kosmetyk ma być skuteczny, ale łagodny: żel micelarny, pianka, mleczko albo płyn micelarny. Przy cerze tłustej i mieszanej bez mocnego makijażu też się sprawdzi. Każde kolejne mycie to dodatkowy kontakt skóry ze środkami myjącymi, które mogą zmieniać jej odczyn[13].
Czy tonik jest potrzebny?
Tak, jeśli produkt do demakijażu nie przywraca skórze jej naturalnego odczynu. Powierzchnia zdrowej skóry jest lekko kwaśna, co pomaga utrzymać barierę, a środki myjące i kosmetyki mogą ten odczyn zmieniać[13]. Tonik przywraca skórze lekko kwaśne pH, w granicach 4,5 do 5,5. Używasz go zaraz po demakijażu; najlepiej wklep go czystymi dłońmi bezpośrednio w skórę. Wybieraj tonik bez alkoholu, bo alkohol podrażnia suchą skórę[08]. Jeśli tonik szczypie albo piecze, odstaw go[05].
Czy płyn micelarny trzeba zmywać?
Tak, zawsze. Płyn micelarny to środek myjący, a pozostawiony na skórze może osłabić barierę hydrolipidową. Jego resztki zasychają na twarzy, co przy cerze problematycznej może zaostrzyć trądzik, zapchać pory i sprzyjać zaskórnikom oraz stanom zapalnym. Często słyszę od klientek, że nie zmywają płynu micelarnego wodą przed tonikiem. Jeśli po płynie micelarnym czujesz pieczenie lub szczypanie, zmień produkt[05].
W jakiej kolejności nakładać kosmetyki na twarz?
Dermatolodzy zalecają kolejność: najpierw mycie, potem preparat z aktywnym składnikiem, potem krem, rano na końcu krem z filtrem, a na nim makijaż; według nich kolejność wpływa na to, jak dobrze kosmetyki działają[03]. Tonik nakładasz zaraz po myciu, przed serum. Gdy w rutynie jest więcej produktów, pomaga zasada praktyczna: od najlżejszej konsystencji do najgęstszej. Prawidłową kolejność pielęgnacji twarzy, rano i wieczorem, zestawiam w tabeli.
| Krok | Kosmetyk | Konsystencja | Rano | Wieczorem |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Demakijaż: olejek, balsam, mleczko albo płyn micelarny spłukany wodą | oleista albo płynna | nie | tak, najpierw oczy, potem cała twarz |
| 2 | Środek myjący: żel, pianka albo emulsja | żel, pianka | tak, łagodna pianka | tak, przy oczyszczaniu dwuetapowym |
| 3 | Tonik | wodnista | tak | tak |
| 4 | Serum albo preparat z aktywnym składnikiem | lekka, płynna | na przykład witamina C | kwas albo retinol, nie oba tego samego wieczoru |
| 5 | Krem pod oczy | lekki krem | opcjonalnie | tak |
| 6 | Krem nawilżający | krem albo emulsja | tak, może mieć filtr | tak, jako krem na noc |
| 7 | Olejek do twarzy | oleista | nie | opcjonalnie, przy suchej skórze |
| 8 | Krem z filtrem | krem, fluid albo żel | tak, zawsze jako ostatni | nie |
Z tej tabeli najważniejsze są dwie rzeczy: rano krem z filtrem zawsze kończy pielęgnację, a wieczorem kwasu i retinolu nie nakładasz tego samego dnia.
Serum czy krem: co najpierw?
Najpierw serum. Preparat z aktywnym składnikiem nakłada się od razu po oczyszczeniu skóry, a dopiero na niego krem[03]. Krem nałożony na serum pomaga też zatrzymać w skórze wodę, którą przyciągnęły składniki nawilżające serum[09].
Czy trzeba czekać między kolejnymi kosmetykami?
Zalecenia AAD dotyczące kolejności nie podają sztywnej liczby minut między warstwami pielęgnacji[03]. W praktyce wystarczy, że poprzednia warstwa wchłonie się na tyle, by przy kolejnej nie rolowała się pod palcami. Jedyny czas, który ma oparcie w zaleceniach, dotyczy filtra: nałóż go około 15 minut przed wyjściem na słońce, bo tyle czasu potrzeba, żeby skóra go wchłonęła i żeby zaczął chronić[14].
Kiedy dodać do rutyny kwasy, retinol i inne składniki aktywne?
Dopiero wtedy, gdy podstawa działa. Retinol wprowadzam zależnie od celu, pory roku i aktualnego stanu bariery skóry; najlepszy czas to jesień lub zima. Przy cerze mieszanej, tłustej albo z trądzikiem zaskórnikowym często proponuję serum z kwasem salicylowym, azelainowym lub migdałowym. Pięć zasad chroni skórę przed podrażnieniem:
- Jeden nowy produkt naraz, bo kilka kosmetyków przeciwstarzeniowych wprowadzonych jednocześnie może podrażnić skórę[05].
- Najpierw próba na małym fragmencie skóry: przez 4 do 5 dni nakładaj produkt dwa razy dziennie na wewnętrzną stronę przedramienia, a jeśli skóra się nie zaczerwieni i nie swędzi, przenieś go na twarz[05].
- Retinol wieczorem, od najniższego stężenia, na początek co drugi wieczór, a w dzień filtr, bo retinoidy uwrażliwiają skórę na słońce[12]. Przy umiarkowanych lub głębokich bliznach po trądziku albo trądziku, który nasila się przed miesiączką, dermatolodzy radzą przed pierwszym retinoidem pójść do dermatologa[12]. Więcej piszę w artykule o tym, jak zacząć stosować retinol.
- Kwasy i retinol nie tego samego wieczoru, bo złuszczanie w czasie stosowania retinoidów może nasilić suchość skóry, a nawet wywołać wysyp[07]. Rodzaje kwasów opisuję w poradniku o tym, jak stosować kwasy na twarz.
- Cierpliwość: większość kosmetyków potrzebuje co najmniej 6 tygodni, a czasem 3 miesięcy, żeby pokazać efekt[05].
Gdy skóra robi się ściągnięta, przesuszona albo się czerwieni, nie dokładaj kolejnego produktu. Z klientką analizujemy wtedy pielęgnację jeszcze raz i szukamy, czego brakuje, a co trzeba odłożyć. Kosmetyk, który piecze lub szczypie, odstaw[05].
Jak zmienić pielęgnację twarzy zimą?
Zimą skóra potrzebuje więcej tłuszczu, mniej złuszczania i dalej filtra, bo niska wilgotność powietrza i niska temperatura osłabiają jej barierę i zwiększają wrażliwość na substancje drażniące[15]. Co pomaga:
- krótsze mycie w ciepłej, nie gorącej wodzie, od 5 do 10 minut[08];
- krem na wilgotną skórę, a przy bardzo suchej krem lub maść zamiast lekkiego balsamu[08];
- kosmetyki bez zapachu i alkoholu, a przy bardzo suchej skórze także bez retinoidów[08]; dlatego retinol wprowadzam zimą tylko wtedy, gdy bariera skóry jest w dobrym stanie;
- rzadziej kwasy i peelingi, bo zbyt częste złuszczanie kończy się zaczerwienieniem i podrażnieniem[07];
- nawilżacz powietrza w sypialni w sezonie grzewczym[08];
- filtr także zimą i w pochmurne dni, bo do 80 procent promieniowania UV przechodzi przez chmury, a śnieg je odbija[04][14]. Coraz częściej słyszę od klientek, że używają kremu z filtrem.
Jeśli mimo tych zmian skóra ciągnie i jest szara, zimą dobrze sprawdza się zabieg głęboko nawilżający AQUA Hydro Deep: dostarcza skórze wodę i składniki, które ją wiążą, oraz wzmacnia barierę, żeby woda nie uciekała.
Czy pielęgnacja twarzy po 30. i 40. roku życia wymaga zmian?
Tak, zmiana rutyny jest wtedy konieczna, choć podstawa zostaje ta sama: mycie, krem i filtr.
Po 30. roku życia priorytetem jest stymulacja skóry i spowolnienie starzenia. Klientki zauważają wtedy pierwsze zmarszczki, oznaki fotostarzenia, przebarwienia i spadek nawilżenia, a u niektórych pojawia się trądzik zaskórnikowy na linii żuchwy. To dobry moment na pierwszy retinoid, który AAD uznaje za dobry wybór przy drobnych zmarszczkach i niewielkich przebarwieniach[12].
Po 40. i 50. roku życia skóra zmienia się gwałtownie, głównie przez spadek estrogenów. Widzę u klientek, że cera przez lata mieszana albo tłusta nagle staje się naczynkowa i wiotka. W pierwszych pięciu latach menopauzy skóra traci około 30 procent kolagenu, robi się cieńsza i suchsza, a około 50. roku życia zmienia się jej pH, więc łatwiej się podrażnia[16]. Dermatolodzy radzą wtedy łagodny środek myjący zamiast mydła, krem bez zapachu, na przykład z gliceryną lub kwasem hialuronowym, filtr codziennie, także zimą, oraz retinol albo peptydy, które mogą zwiększać ilość kolagenu w skórze[16]. Zabiegom po 30., 40. i 50. roku życia poświęcę osobny artykuł.
Jakie błędy w codziennej pielęgnacji twarzy zdarzają się najczęściej?
Kolejność nakładania kosmetyków klientki mają zwykle poprawną; błędy dotyczą sposobu ich używania:
- demakijaż zaczynany od całej twarzy, a nie od oczu;
- płyn micelarny niezmyty wodą przed tonikiem;
- kilka nowych kosmetyków w tym samym tygodniu i ocena kremu po kilku dniach[05];
- gorąca woda, szorowanie i myjka zamiast opuszków palców[02];
- peeling za często albo za mocny, a przy ciemniejszej karnacji agresywne złuszczanie może zostawić przebarwienia[07];
- kwas i retinol tego samego wieczoru[07];
- za mało kremu z filtrem albo filtr tylko latem[11][04];
- sen w makijażu[06].
Kiedy domowa pielęgnacja twarzy nie wystarcza?
Dobrze dobrana pielęgnacja domowa przygotowuje naskórek, ale czasem, żeby zobaczyć dalszą zmianę, skóra potrzebuje silniejszego bodźca w gabinecie. Inna sytuacja to objawy choroby skóry, z którymi idziesz do dermatologa.
Kiedy pomoże zabieg w gabinecie?
Pielęgnacja domowa to za mało, gdy:
- problem leży w skórze właściwej: blizny potrądzikowe, stany pozapalne, zmarszczki, przebarwienia;
- stosujesz dobrze dobraną rutynę od 2 do 3 miesięcy, skóra jest wyciszona, ale poprawa jej stanu stanęła w miejscu;
- skóra jest mocno zanieczyszczona: ma głębokie zaskórniki, silne zrogowacenie albo mocno się przetłuszcza.
Przy zanieczyszczonej skórze z zaskórnikami pomagają zabiegi oczyszczające, przy odwodnieniu, które wraca mimo kremów, AQUA Hydro Deep, a przy szarej cerze z przebarwieniami zabieg rozświetlający z witaminą C. Pozostałe propozycje znajdziesz wśród zabiegów pielęgnacyjnych w gabinecie.
Kiedy iść do dermatologa?
Kosmetolog nie diagnozuje i nie leczy chorób skóry. Do dermatologa idź, gdy:
- skóra jest bardzo sucha mimo stosowania zaleceń, bo przyczyną może być choroba, na przykład atopowe zapalenie skóry albo łuszczyca[08];
- twarz jest stale zaczerwieniona i zaogniona, co może oznaczać trądzik różowaty[12];
- każdy kosmetyk, także krem nawilżający, piecze lub szczypie[08];
- zauważasz znamię lub plamę, która różni się od innych, zmienia się, swędzi albo krwawi[06].
Od czego zacząć codzienną pielęgnację twarzy?
Zacznij od uproszczenia, nie od zakupów:
- Zostaw na półce łagodny środek myjący, krem nawilżający dobrany do typu cery i krem z filtrem SPF 30 lub wyższym.
- Sprawdź typ cery testem czystej skóry.
- Przez 4 tygodnie stosuj tylko tę podstawę, rano i wieczorem.
- Potem dokładaj po jednym produkcie: tonik, serum, krem pod oczy; składnik aktywny dopiero po próbie na przedramieniu, a każdy nowy kosmetyk oceniaj po 6 tygodniach[05].
Jeśli nie wiesz, co z Twojej półki zostawić, albo skóra reaguje podrażnieniem na wszystko, umów konsultację kosmetologiczną w AQUAOO w Miechowie. Przynieś kosmetyki, których używasz na co dzień, i listę leków. Ocenię typ i stan skóry, przejrzę Twoje kosmetyki i razem ustalimy plan: co rano, co wieczorem i w jakiej kolejności.
Najczęstsze pytania o pielęgnację twarzy
Jak łączyć składniki aktywne?
Wprowadzaj jeden nowy składnik naraz, każdy po próbie na przedramieniu[05]. Witaminę C stosuj rano pod krem z filtrem, bo jako antyoksydant wspiera ochronę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV[10], a retinol wieczorem, bo uwrażliwia skórę na słońce[12]. Kwasu i retinolu nie nakładaj tego samego wieczoru[07]. Jak łączyć witaminę C z niacynamidem i inne pary składników, opiszę w osobnym artykule.
Jak stosować peeling chemiczny w domu?
Peeling chemiczny zawiera kwasy AHA lub BHA, które rozpuszczają martwe komórki naskórka; skóra sucha, wrażliwa i skłonna do trądziku zwykle znosi go lepiej niż peeling ziarnisty[07]. Nakładaj go delikatnie, małymi okrężnymi ruchami przez około 30 sekund, spłucz letnią wodą i od razu nałóż krem[07]. Klientkom zalecam peeling raz lub dwa razy w tygodniu. Im mocniejszy peeling, tym rzadziej, i nigdy na skórę z ranami albo po oparzeniu słonecznym[07].
Czy picie wody nawilża skórę?
Trochę, ale dowody są słabe. Przegląd systematyczny badań wykazał niewielki wzrost nawilżenia naskórka po zwiększeniu ilości wypijanej wody, głównie u osób, które wcześniej piły mało[18]. Nawilżenie twarzy zależy bardziej od łagodnego mycia, kremu i stanu bariery skóry niż od kolejnej szklanki wody.
Czy można myć twarz zwykłym mydłem?
Lepiej nie. Powierzchnia skóry ma lekko kwaśny odczyn, który pomaga utrzymać barierę, a środki myjące mogą go zmieniać; dlatego dermatolodzy wskazują łagodne syntetyczne środki myjące o pH około 5,5[13]. Mydła dezodorujące są według AAD zbyt ostre dla suchej i wrażliwej skóry[08].
Terminologia
- Składnik aktywny
- substancja w kosmetyku, która ma działać na konkretny problem skóry, na przykład witamina C, niacynamid, kwasy albo retinol; podstawa kosmetyku tylko myje lub nawilża. wróć
- Niekomedogenny
- oznaczenie kosmetyku, który nie powinien zatykać porów i sprzyjać powstawaniu zaskórników. wróć
- Skóra odwodniona
- stan skóry, w którym brakuje jej wody, a nie tłuszczu; może dotyczyć każdego typu cery, także tłustej. wróć
- Bariera hydrolipidowa
- zewnętrzna warstwa naskórka, złożona ze zrogowaciałych komórek i lipidów (ceramidów, cholesterolu i kwasów tłuszczowych) oraz z płaszcza wody i łoju; chroni skórę przed utratą wody i przed czynnikami z zewnątrz. wróć
- Transepidermalna utrata wody (TEWL)
- odparowywanie wody z głębszych warstw skóry przez naskórek na zewnątrz; rośnie, gdy bariera jest uszkodzona. wróć
- Humektant
- składnik, który przyciąga i wiąże wodę w naskórku, na przykład gliceryna, kwas hialuronowy albo mocznik. wróć
- Emolient
- składnik tłuszczowy, na przykład olej, masło albo ceramidy, który zmiękcza i wygładza skórę i uzupełnia lipidy bariery. wróć
- Substancja okluzyjna
- składnik, który tworzy na skórze cienką warstwę ograniczającą odparowywanie wody, na przykład wazelina, parafina, lanolina albo silikony. wróć
- Antyoksydant (przeciwutleniacz)
- składnik, który neutralizuje wolne rodniki, czyli szkodliwe cząsteczki powstające w skórze między innymi pod wpływem promieniowania UV i zanieczyszczeń; przykładem są witamina C i witamina E. wróć
- Filtr o szerokim spektrum
- krem z filtrem, który chroni zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i przed UVB. wróć
- Promieniowanie UVA i UVB
- dwa rodzaje promieniowania ultrafioletowego, które docierają do Ziemi; UVB odpowiada głównie za oparzenia słoneczne i nie przechodzi przez szybę, UVA przyspiesza starzenie się skóry i przechodzi przez szybę. wróć
- SPF
- wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej; mówi, jak bardzo krem chroni przed promieniowaniem UVB, gdy nałożysz go w ilości 2 miligramów na centymetr kwadratowy skóry. wróć
- Oczyszczanie dwuetapowe
- mycie twarzy w dwóch krokach: najpierw produktem na bazie tłuszczowej, który rozpuszcza makijaż i filtr, potem produktem na bazie wody, na przykład żelem lub pianką. wróć
- pH skóry
- miara odczynu powierzchni skóry; zdrowa skóra ma odczyn lekko kwaśny, który wspiera barierę i ochronę przed drobnoustrojami. wróć
- Próba na małym fragmencie skóry
- sprawdzenie nowego kosmetyku na niewielkim obszarze, na przykład na wewnętrznej stronie przedramienia, przez kilka dni przed nałożeniem go na twarz. wróć
- Retinoidy
- pochodne witaminy A stosowane na skórę: retinol w kosmetykach, a tretynoina i adapalen jako leki; przyspieszają odnowę naskórka i pobudzają produkcję kolagenu. wróć
- Fotostarzenie
- przedwczesne starzenie się skóry pod wpływem promieniowania słonecznego: zmarszczki, przebarwienia i nierówny koloryt. wróć
- Skóra właściwa
- warstwa skóry pod naskórkiem, w której są włókna kolagenu i elastyny, naczynia krwionośne i gruczoły; to w niej powstają blizny i głębokie zmarszczki. wróć
- Kwasy AHA i BHA
- hydroksykwasy, które rozpuszczają połączenia między martwymi komórkami naskórka i w ten sposób go złuszczają; AHA, na przykład glikolowy i mlekowy, działają na powierzchni skóry, BHA, czyli kwas salicylowy, także w porach. wróć
Przypisy
- American Academy of Dermatology. How to select anti-aging skin care products. AAD, Skin care secrets. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/selecting-anti-aging-products (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Face washing 101. AAD, Skin care basics. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/care/face-washing-101 (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Should I apply my skin care products in a certain order?. AAD, Skin care basics. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/care/apply-skin-care-certain-order (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Sunscreen FAQs. AAD, Sun protection; aktualizacja 2025-02-11. www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection/shade-clothing-sunscreen/sunscreen-faqs (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. How to maximize results from anti-aging skin care products. AAD, Skin care secrets. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/maximize-anti-aging-products (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Dermatologist tips for healthy skin (10 skin care secrets for healthier-looking skin). AAD, Skin care basics; aktualizacja 2024-10-29. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/care/skin-care-tips-dermatologists-use (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. How to safely exfoliate at home. AAD, Skin care secrets; aktualizacja 2026-02-06. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/routine/safely-exfoliate-at-home (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Dermatologists’ top tips for relieving dry skin. AAD, Skin care basics; aktualizacja 2026-01-02. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/dry/dermatologists-tips-relieve-dry-skin (nowe okno) wróć
- Sethi A, Kaur T, Malhotra SK, Gambhir ML. Moisturizers: The Slippery Road. Indian J Dermatol. 2016;61(3):279-87. doi:10.4103/0019-5154.182427. PMID: 27293248. PMCID: PMC4885180. doi.org/10.4103/0019-5154.182427 (nowe okno) wróć
- Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. The Roles of Vitamin C in Skin Health. Nutrients. 2017;9(8):866. doi:10.3390/nu9080866. PMID: 28805671. PMCID: PMC5579659. doi.org/10.3390/nu9080866 (nowe okno) wróć
- Narbutt J, Wolska H, Kaszuba A, Langner A, Lesiak A, Maj J, et al. Fotoprotekcja. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Część 2: Stosowanie preparatów zawierających filtry UV. Dermatol Rev/Przegl Dermatol. 2018;105(1):30-40. doi:10.5114/dr.2018.74164. www.termedia.pl/Fotoprotekcja-Rekomendacje-Polskiego-Towarzystwa-Dermatologicznego-Czesc-2-Stosowanie-preparatow-zawierajacych-filtry-UV,56,32151,1,0.html (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Retinoid or retinol?. AAD, Skin care secrets. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/retinoid-retinol (nowe okno) wróć
- Schmid-Wendtner MH, Korting HC. The pH of the skin surface and its impact on the barrier function. Skin Pharmacol Physiol. 2006;19(6):296-302. doi:10.1159/000094670. PMID: 16864974. doi.org/10.1159/000094670 (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. How to apply sunscreen. AAD, Sun protection; aktualizacja 2025-08-15. www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection/shade-clothing-sunscreen/how-to-apply-sunscreen (nowe okno) wróć
- Engebretsen KA, Johansen JD, Kezic S, Linneberg A, Thyssen JP. The effect of environmental humidity and temperature on skin barrier function and dermatitis. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2016;30(2):223-49. doi:10.1111/jdv.13301. PMID: 26449379. doi.org/10.1111/jdv.13301 (nowe okno) wróć
- American Academy of Dermatology. Caring for your skin in menopause. AAD, Skin care secrets; aktualizacja 2025-11-24. www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/skin-care-during-menopause (nowe okno) wróć
- Flament F, Bazin R, Laquieze S, Rubert V, Simonpietri E, Piot B. Effect of the sun on visible clinical signs of aging in Caucasian skin. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013;6:221-32. doi:10.2147/CCID.S44686. PMID: 24101874. PMCID: PMC3790843. doi.org/10.2147/CCID.S44686 (nowe okno) wróć
- Akdeniz M, Tomova-Simitchieva T, Dobos G, Blume-Peytavi U, Kottner J. Does dietary fluid intake affect skin hydration in healthy humans? A systematic literature review. Skin Res Technol. 2018;24(3):459-65. doi:10.1111/srt.12454. PMID: 29392767. doi.org/10.1111/srt.12454 (nowe okno) wróć